Архив рубрики “Сөз дүйнө” category

Сөз жөнүндө сөз

Автор sarymsakov, Март 9, 2013

“Дүйнөлүк тарыхтын” I томунун 36-бетинде: “Ой жүгүртүүнүн өсүшүн сөздүн өсүшүнө байланышсыз кароого мүмкүн эмес. Тил жана ой жүгүртүү эң башы-нан бери өз ара ажырагыз байла ныштуу жана өз ара таасирлеш. Тил ой жүгүртүүнүн натыйжаларын сактап, каттап, ой бөлүшүүгө мүмкүндүк берет. (…)

Читать далее »

Кыргыздын эне тил табияты

Автор sarymsakov, Январь 1, 2013

Улуу муундагылар кимдер, кай курактагылар дегенде өткөн замандын, азыркы жашоо турмуштун өйдө-төмөн жактарын көргөн-билген, жетимишти ортолоп калган өз курагымдагылар жөнүндө айтканым жөндүү болор. Заман-заманга тогошуп, оокат тириликтин өзөгү өзгөрүлүп атканы – тарыхий мыйзам ченемдүүлүк окшобойбу. Ондогон жылдар бою советтер союзу (…)

Читать далее »

Кенжаалы САРЫМСАКОВ, журналист, тил жаатында 40 жыл ТВде иштеген: «Мени айтчы, мени айтчы» деп сөздөр сагаалайт

Автор sarymsakov, Сентябрь 18, 2012

– Эми саясатчылардын аты-жөндөрүн айта албайм, жетимишке чыккан карыямын да. Жалпылап эле айтайын. Мынабу, элдин жетекчиси катарында кабылданган адамдар ар дайым так сүйлөбөсө, өтө зыяндуу. Кыргыз тилинин кутун качырган сөздөр күчөп колдонулуп атат. Мисалы, «четке кагып»  дешет, отрицает дегенди, туура (…)

Читать далее »

Кыргыз тилинин табияты — 4

Автор sarymsakov, Август 30, 2012

Элибиздин эне тил табияты деп өткөндө, адамдардын жүрүм – турум  кулк – мүнөздөрүн сыпаттаган сөздөргө токтолгон элек. Андай сыпаттоолор абдан көп. Баарын айтууга үлгүрбөдүк.Кээ бирөөлөрү кем айтылды эле. Учугун улайлы. Кыргыздын тил табиятын өзгөчөлөгөн жана өткөндө жакшылыктуу айтылбай калган сөздөр: (…)

Читать далее »

Тил табияты — 3

Автор sarymsakov, Август 24, 2012

Араб саякатчысы Абу Дулаф: “Андан ары Кыргыз деген урууга чейин бардык. Өздөрүнүн жазуусу бар экен. Жазганга колдонгондору кадимки калем. Сүйлөгөндө сөздөрү өзүнчө бир обон сымал ыргактуу” деп жазганы бар деп жүрүшөт. Бул өзү – X кылым. XII кылымдын экинчи жарымында (…)

Читать далее »

Тил табияты — 2

Автор sarymsakov, Июль 30, 2012

* * * Кимдин ким экендигин сыпаттоодон тышкары адамдардын жан дүйнө  абалына колодонулчу сөздөр бар. Мисалы: делбетап, делөөрүп, дегдеп, делебеси козголуп, жүрөкзаада, жүрөксүнүү, санаркоо, сарсанаа, экианжы , кошкөңүл, көңүлкош… Баяндоолордо, маалымат берүүдө колдонулса неге болбосун! Мисалы: Делебе козголуп, дөгүрсүгөн абал (…)

Читать далее »

“Жазганыбыз жакшы окулсун десек…” китебин окуп…

Автор sarymsakov, Июль 23, 2012

Тирүүлүктүн, жашоо турмуштун, баарынын жөн-жайына жалпы түшүнүк жаратып турган акыл бул – философия. Журналистика да дал ошнодой. Бул өзү  көп кырдуу, өзүнчө бир өзгөчөлүү иш, ишкердүү чыгармачылык. Ал Эл ишеничине ээ болгон негизде гана коомчулук турмушта өзүнүн татыктуу ордун ээлейт. (…)

Читать далее »

Сөз маданияты

Автор sarymsakov, Июль 23, 2012

Сөз деген эмне, сөз маданияты деген эмне? Төрөлүп, тили чыгып, өмүрүнүн соңуна чейинки тирүүлүк адам баласында сөз менен коштолгондуктун өзүндө сөздүн чексиздик мааниси айтылып туру. Улуу сөз, улама сөз, учкул сөз, накыл сөз, макал-лакап сөз, кеп-кеңеш сөз, жыйындагы сөз. Атай (…)

Читать далее »

Тил табияты

Автор sarymsakov, Июль 23, 2012

• Сөз кыргыз тилинин табияты жөнүндө. Башкача айтканда Манас дүйнөсү баш болгон дастандарда уюган, нечен миң-миңдеген жылдар бою оозэкилеп эленип өнүккөн эне тилибиздин табияты. Көкөтөйдүн ашында чабылчу күлүктөр минтип сыпатталыптыр: Саяпкерге көп түлүк. Өркөчү бийик, зээри бас Өкүм күлүк бир (…)

Читать далее »

Баары сөздө уюган, сөздө сыр болуп катылган

Автор sarymsakov, Июль 23, 2012

Кыргызды кылымдар бою кыргыз бойдон сактап келаткан сырдуу, касиеттүү улуу күч, бул — Сөз. Сөз баарынан улуу. Баары өлөт, өзгөрөт. Таамай сөз, таасирдүү сөз, акыл сөз Асман, Жер, Ай, Күн, Аалам сыяктуу түбөлүк. Андай сөзгө өлүм жок. Айталы дегенибиз — (…)

Читать далее »